Oduzeli su mu vid, ali veru nisu mogli: Sutrašnji praznik nosi snažnu poruku u teškim vremenima

Srpska pravoslavna crkva i vernici 22. oktobra, odnosno 9. oktobra po julijanskom kalendaru, obeležavaju spomen Svetog despota Stefana Srpskog, poznatijeg kao Stefan Slepi. Njegov život obeležili su gubitak vida, kratka vladavina i izgnanstvo, a u crkvenom predanju ostao je upamćen po veri koju je sačuvao uprkos teškom stradanju.

Rođen u vladarskoj porodici Branković, kao sin despota Đurđa i Jerine, Stefan je odrastao u vremenu u kojem ni poreklo ni porodične veze nisu garantovali sigurnost. Sudbina ga je odvela od despotskog prestola do života daleko od otadžbine, dok je sećanje na njega nastavilo da živi u srpskim svetinjama.

Preporučujemo

Oduzeli su mu vid, a zatim je ostao i bez prestola

Stefanova sestra Mara bila je supruga osmanskog sultana Murata Drugog. Ipak, taj brak nije zaštitio njenu braću, Stefana i Grgura, koji su po sultanovom naređenju oslepljeni.

Nakon smrti mlađeg brata Lazara, Stefan je 1458. godine preuzeo despotsku vlast. Na prestolu se zadržao kratko, a potom je morao da napusti Srbiju i nastavi život u izgnanstvu.

Oženio se Angelinom, sa kojom je delio godine neizvesnosti i oskudice. Životni put kasnije ga je odveo u Italiju, daleko od zemlje kojom je nakratko vladao.

U crkvenim molitvama posvećenim Svetom Stefanu posebno se ističe razlika između izgubljenog telesnog vida i sačuvane duhovne snage. Njegovo trpljenje poredi se sa Jovovim, a život pamti kao primer istrajnosti u veri i onda kada čovek ostane bez položaja, doma i sigurnosti.

Njegove mošti prošle su dug put do fruškogorske svetinje

Poštovanje Svetog Stefana Slepog posebno je povezano sa Sremom. Njegova supruga Angelina i sinovi preneli su njegove mošti u Kupinovo 1486. godine i položili ih u Crkvu Svetog Luke.

Od tada se njegovo poštovanje širilo ovim krajevima, a u crkvenom predanju sačuvana su svedočanstva o isceljenjima nad njegovim moštima.

Mošti su kasnije prenete u manastir Krušedol. Prilikom osmanskog napada 1716. godine najveći deo moštiju svetih Brankovića uništen je i spaljen, dok se sačuvani delovi čuvaju u ovoj fruškogorskoj svetinji.

Vernici njegov spomen mogu da obeleže molitvom, čitanjem akatista i odlaskom na bogosluženje tamo gde se služi. Za ovaj praznik u pregledanim crkvenim izvorima nisu navedeni posebni narodni rituali niti zabrane kućnih poslova.

Smisao dana posvećenog Svetom Stefanu Slepom nalazi se u sećanju na čoveka koji je prošao kroz teško stradanje, a u crkvenom pamćenju ostao simbol vere i trpljenja. Njegova priča podseća koliko je teško, ali dragoceno, sačuvati unutrašnju snagu kada se život promeni mimo naše volje.

Istog dana Crkva praznuje i Svetog apostola Jakova Alfejevog, jednog od dvanaestorice Hristovih apostola.

(Ona.rs)