Selo na Balkanu ima ime od kog se mnogi naježe: Na tabli piše Smrtić, a priča iza nje je sasvim drugačija

Na prvi pogled zvuči kao naziv mesta iz horor filma ili narodne priče koju biste radije slušali usred dana nego pred spavanje. Smrtić, malo selo u Hrvatskoj, već samim imenom izaziva dovoljno nelagode da bi ga sujeverniji putnici verovatno zaobišli, ali iza neobične table krije se sasvim drugačija stvarnost.

Nema jezivih legendi, ukletih kuća niti mračnih priča po kojima bi selo bilo poznato. Smrtić je zapravo mirno slavonsko naselje u Brodsko-posavskoj županiji, u sastavu opštine Gornji Bogićevci, okruženo poljima i tipičnim ruralnim pejzažom ovog dela Hrvatske.

Preporučujemo

I upravo taj nesklad između imena i prizora koji zateknete kada stignete verovatno je razlog zbog kojeg fotografije table sa nazivom sela godinama privlače pažnju na internetu.

Ime zvuči zlokobno, a selo izgleda potpuno običnije nego što očekujete

Kada neko prvi put pročita "Smrtić", teško je ne povezati naziv sa smrću. Zbog toga se ovo mesto u regionalnim medijima često predstavlja kao selo sa jednim od najjezivijih imena na Balkanu.

Međutim, kada se prođe tabla sa nazivom naselja, nema ničega što odgovara toj reputaciji.

Smrtić je malo ruralno mesto u zapadnom delu Brodsko-posavske županije, nedaleko od područja Nove Gradiške. Okružuju ga poljoprivredno zemljište, porodične kuće i pejzaž karakterističan za slavonska sela, a život je daleko bliži svakodnevici poljoprivrednog kraja nego scenariju bilo kakvog horora.

Danas je mnogo manje nego što je nekada bilo

Priča o Smrtiću zanimljiva je i zbog promena koje su tokom poslednjih nekoliko decenija pogodile brojna sela ovog regiona.

Prema starijim popisima, u naselju je 1991. godine živelo gotovo 500 stanovnika, dok je 2011. godine broj pao na 292.

Najnoviji zvanični popis stanovništva Hrvatske iz 2021. pokazuje koliko se taj trend nastavio: Smrtić je tada imao svega 28 stanovnika.

To znači da je selo za samo tri decenije izgubilo ogromnu većinu stanovništva, što ga danas čini sasvim drugačijim mestom od onoga kakvo je bilo krajem 20. veka.

I to je, zapravo, mnogo ozbiljnija priča od njegovog neobičnog imena.

Smrtić je prošao kroz velike istorijske promene

Područje na kojem se nalazi selo tokom poslednjih decenija prolazilo je kroz rat, političke promene, migracije i snažnu depopulaciju.

Do početka devedesetih Smrtić je pripadao tadašnjoj opštini Nova Gradiška, dok je danas administrativno deo opštine Gornji Bogićevci.

Ratne godine dodatno su promenile demografsku sliku šireg područja, a posle njih su usledili procesi dobro poznati mnogim manjim mestima u Hrvatskoj, Srbiji i drugim državama regiona: odlazak mlađih ljudi, starenje stanovništva i sve manje kuća u kojima neko stalno živi.

Brodsko-posavska županija i danas beleži negativne demografske trendove, a opština Gornji Bogićevci spada među sredine u kojima je broj umrlih veći od broja rođenih.

Ali odakle mu takvo ime?

Tu priča postaje manje jasna.

Sam naziv ne treba automatski tumačiti doslovno, jer su mnoga balkanska sela dobila imena po starim prezimenima, rodovima, nadimcima, geografskim karakteristikama ili izrazima čije se prvobitno značenje tokom vekova izgubilo.

Pouzdano dokumentovano objašnjenje kako je baš hrvatski Smrtić dobio ime nije lako pronaći u dostupnim zvaničnim izvorima, pa bi svaka priča o tragediji, smrti ili "ukletom mestu" bez istorijskog izvora bila samo nagađanje.

Zanimljivo je da slični toponimi postoje i drugde na Balkanu. Na području Sokoca u Bosni i Hercegovini, na primer, postoji naselje Smrtići, čiji se naziv beleži i u starijim etnografskim izvorima.

Dakle, koliko god nam danas zvučalo neobično, samo ime nije jedinstven fenomen.

Najjeziviji deo priče možda ipak nije ime

Turistima i prolaznicima tabla "Smrtić" može biti razlog za fotografiju, šalu ili kratko zastajanje pored puta.

Ali kada se pogleda šta se sa selom dogodilo tokom poslednjih nekoliko decenija, mnogo upečatljiviji podatak nije njegov naziv, već činjenica da je od nekoliko stotina stanovnika spalo na svega 28 ljudi prema poslednjem popisu.

Tako danas iza jednog od najneobičnijih imena na karti Balkana ne stoji horor priča, već tiho slavonsko selo čija sudbina podseća na onu mnogih drugih malih mesta ovog regiona.

I možda je baš zato tabla na ulazu toliko upečatljiva: očekujete nešto mračno, a dočeka vas nekoliko kuća, polja, tišina i život koji se odvija svojim sporim ritmom.

(Ona.rs)