Dok je Srbija nosila fesove i slušala gusle, u ovom gradu dame su već pile kafu: Zvali su ga naš Mali Pariz

Retki su gradovi u današnjoj Srbiji koji su u doba osmanske vladavine išli u korak sa tadašnjom Evropom. Ali ne i grad, koji leži na reci Savi i poznat je danas kao domaćin jednog od najposećenijih vašara u našoj zemlji.

Iako lokaliteti koji se nalaze u okolini ovog mačvanskog grada potvrđuju da su još u periodu mlađeg kamenog doba naši preci naseljavali to područje, značajniji naredak Šabac beleži tek u novijoj istoriji.

Zapravo su ovaj grad i njegova okolina odigrali značajnu ulogu i u toku ustanaka srpskog naroda protiv osmanske vlasti. Iako su se na tom području odigrale i druge bitke u tom istorijskom periodu, Boj na Mišaru je svrstan među najznačajnije.

Nedugo nakon završetka Prvog, a potom i Drugog srpskog ustanka nastupa period koji je u istoriji grada na Savi ostao upamćen kao izuzetno napredan.

15 zlatnih godina

Pored toga što je samom gradu i njegovim stanovnicima period kada je njime upravljao Jevrem Obrenović, brat srpskog knjaza Miloša, doneo značajan boljitak, ostao je upamćen kao zlatnih 15 godina, zbog mnogo toga.

Budući da je gospodar Jevrem bio pismen, što u to doba nije bilo naročito često, te da je težio modernijem načinu života, to ne čudi što je i grad kojim je upravljao dobio mnoge evropske novotarije.

Trudio se Jevrem da unapredi ne samo grad, nego i život njegovih stanovnika. I ne samo da su u tom periodu izgrađeni mnogi putevi, nego su započeti i radovi na urbanizaciji grada, za koju svrhu je gospodar Jevrem zadužio i stručne inženjere i arhitekte.

I to je bio tek jedan aspekt njegovog uspešnog upravljanja ovim mačvanskim gradom.

I sam Jevrem i članovi njegove porodice težili su emancipaciji, te su se odevali po poslednjoj modi, ali i ponašali kao Evropejci. Na taj način davali su i dobar primer svojim sugrađanima, tako da se u Šapcu u to doba mogao čuti i klavir, recimo, što baš i nije bila česta pojava u Srbiji, u kojoj su frule i gusle bile smatrane tradicionalnim instrumentima.

U konaku koji je u Šapcu izgradio, ugledajući se na zdanje beogradskog konaka kneginje Ljubice, gospodar Jevrem je zajedno sa svojom ćerkom Ankon nastojao da emancipuje ljude toga doba. U njegovom domu okupljali su se mnogi intelektualci toga vremena, uprkos tome što lokalno stanovništvo, budući nedovoljno prosvećeno i obrazovano, baš i nije to posmatralo blagonaklono.

Pa ipak, Jovan nije odustajao i upravo zato je tih 15 godina, koliko je on upravljao gradom, ostalo upamćeno kao zlatni period u istoriji grada.

Izuzev konaka, koji je u ono vreme bio jedno od najlepših zdanja, u Šapcu su 1826. godine izgrađene i apoteka i Okružna i varoška bolnica. Bile su to prve takve ustanove u zemlji. Takođe, dokaz da je ovaj grad bio prvi po mnogo čemu jeste i gradnja osnovne škole iste godine, koja je posle vekovne osmanske vlasti bila i prva osnovna škola u čitavoj Srbiji.

„Mali Pariz“ u Srbiji

Budući da je u narednom istorijskom periodu Šabac bio grad koji je bio na samoj granici tadašnje kneževine prema Austrougarskoj, to i ne čudi što je centar trgovine bio baš tu.

Luka i carinarnica u ovom gradu smatrane su izuzetno značajnima, jer se baš preko njih odvijala trgovina. Sve to i te kako doprinosi razvoju grada, pa i nastanku značajnog broja kafana.

Grad se razvija u urbanističkom smislu, a njegovi stanovnici sada više ne posmatraju tekovine evropske civilizacije sa podozrenjem, već blagonaklono. Brojne kafane Šabac u to doba dobija, zbog čega ga nazivaju i „Mali Pariz“.

Interesantno je pomenuti da se ruše i neka tradicionalna pravila baš u šabačkim kafanama. Nedeljom ujutru uglavnom u njih bi navraćale i šabačke dame. U pranji svojih supruga ili kavaljera, naravno. Do toga doba se to smatralo nezamislivim, ali je i to u ovom zanimljivom gradu bilo moguće.

( Ona.rs / “Sabac.rs“ )

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.