Retko ko je čuo za ovaj srednjevekovni manastir: Okruženje u kome se nalazi osvojiće svakoga na prvi pogled

Nepravedno zapostavljen, manastir posvećen Svetom Nikoli, prilično je lako dostupan, ali su za njega ipak samo retki čuli.

Udaljen tek oko 20 kilometara od prve prestonice srednjevekovne Srbije, do manastira Grnčarica se lako stiže. Nalazi se u ataru kragujevačkog sela Prnjavor i do njega se stiže nakon kraće vožnje iz pravca Kragujevca prema Beogradu.

Put do manastira vodi kroz nestvarno lepe predele. A kada se stigne pred manastirske kapije, čovek ne može da ne ostane zadivljen pogledom.

Grnčari ili kralj?

Pouzdanih podataka o tome ko je i kada tačno izgradio manastir, sa glavnom crkvom posvećenom Svetom Nikoli, zapravo nema. Ali zato postoje narodna predanja ne samo o tome, već i o nastanku njegovog neobičnog naziva.

Ono koje se češće pominje, vezuje nastanak Grnčarice za srpskog kralja Dragutina, koji je ovu svetinju izgradio kao svoju zadužbinu.

Majstori grnčari su, prema drugom očuvanom predanju, bili zaslužni za nastanak ove svetinje u okolini Kragujevca.

No, bilo kako bilo, podataka o tome, a koji su pouzdani, ipak nema, pa nam ostaju ova dva očuvana narodna predanja.

Promena lokacije

Iako su ova dva predanja o nastanku manastira Grnčarica nadomak Kragujevca najčešće pominjana, postoji još jedno, koje njegovu gradnju smešta u polovinu 16. veka.

U prilog tome ide i deo nekadašnjeg natpisa, koji je na tom mestu otkriven. Pretpostavlja se da je on nekada bio postavljen iznad ulaznih vrata u crkvu posvećenu Svetom Nikoli. Iz toga se može zaključiti da je u periodu vladavine Sulejmana Veličanstvenog ova svetinja izgrađena.

U to doba je izvesni Maksim, manastirski iguman, obnovio manastir Grnčaricu. Otkriveni su i delovi fresaka, za koje je utvrđeno da datiraju iz tog vremena.

Mesto na kome se danas ovaj manastir nalazi deluje skrovito, ali postoji uverenje da tu nije prvobitno izgrađen, već u blizini, a da je kasnije manastirska crkva podignuta na mestu na kome se i danas nalazi.

Prva obnova u novijoj istoriji, koja je bila značajnija, odigrala se tokom 19. veka. Tada je manastirski kompleks ograđen, a izgrađen je i manastirski konak, te današnja crkva koja je posvećena Svetom Nikoli.

Nažalost, surove istorijske prilike tokom Prvog svetskog rata uticale su i na ovu svetinju. Istorija manastira Grnčarica beleži i pljačkanje manastira, kojom prilikom se surovi austrijski vojnici nisu libili ni toga da ukradu tri zvona i da spale arhivu ovog manastira.

Tragični događaji nisu zaobišli Grnčaricu ni tokom narednog rata.

Na svu sreću, nedugo nakon završetka tog rata, monahinje iz paraćinskog manastira koji je posvećen Svetoj Petki, na čelu sa ugumanijom Efrosinijom dolaze u manastir Grnčaricu i strpljivo ga obnavljaju i vode brigu o njemu.

( Ona.rs / „Kadkakozasto“ )

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.