Hajduk Veljko ju je oslobodio, a Nušić proslavio: Banja u kojoj se vekovima traži okrepljenje

Još u doba neolita su ljudi na području današnje Sokobanje obitavali, čemu sbedoče materijalni ostaci u vidu grnčarije, koji su u Ozrenskoj pećini otkriveni.

U periodu vladavine cara Justinijana su baš na tom području građena utvrđenja. Ostaci starog grada Bovana, ali i Vrmdžanskog grada i Sokograda nemi su svedoci tog istorijskog perioda.

Iako je tokom druge polovine 17. veka prvi put pomenuta lekovita voda Sokobanje u pisanim izvorima, počev od osmog dana meseca juna 1837. godine po starom kalendaru je prepoznata i kao lečilište.

Pre gotovo dve stotine godine je izvesni zastavnik Lazarević iz Kragujevca dobio uput, koji mu je izdala kancelarija knjaza Miloša u tom gradu, da ode u Sokobanju, ne bi li se lečio. I upravo se taj dokument uzima kao zvaničan početak funcionisanja banje kao lečilišta, te je to i razlog zbog koga se svrstava među najstarije bansjke centre u našoj zemlji.

U njenim blagodetima uživali su mnogi

Početkom 19. veka bila je znana kao Banjica, kako ju je nazvao hajduk Veljko Petrović nakon što je sa svojim hrabrim hajducima uspeo da je otme od osmanskih osvajača i oslobodi.

Sve do početka Drugog svetskog rata u Sokobanji su uživali mnogi viđeniji ljudi toga doba. Iako su tu rado dolazila i imena poput Ive Andrića, Jovana Cvijića i Meše Selimoviča, ali i drugih, Branislav Nušić bio je taj koji je verovatno ostavio najznačajniji trag.

Zapravo se ovom čuvenom srpskom komediografu i pripisuje krilatica: „Sokobanja, Sokograd, dođeš star, odeš mlad“, koja možda i najbolje oslikava uticaj koji boravak u ovom banjskom centru može imati na organizam.

Atrakcije u banji i okolini

Već i samo šetnja cetrom ove banje, duž lepo uređenog šetališta koje se proteže uz tok Sokobanjske Moravice, koja kroz Sokobanju protiče, dovoljna je za uživanje. Nedaleko odatle je i čuveni sokobanjski amam, koji je izgrađen na temeljima iz rimskog perioda.

Blizina planine Ozren i mističnog Rtnja čine posetu Sokobanji odličnom opcijom za ljubitelje šetnji i planinarenja, koji imaju priliku da upoznaju i prirodne lepote ovih planina.

Doduše, ljubiteljima prirode ništa manje zanimljiva neće biti ni poseta vodopadu Ripaljka, koji je još jedna od sokobanjskih atrakcija. Budući da s jeseni neretko presuši, u njegovoj lepoti se možda najbolje može uživati tokom prolećnih meseci.

Iako je u pitanju veštačka akumulacija, Bovansko jezero ima mnoge karakteristike jezera nastalih prirodnim putem. Uz Lepteriju i posetu Sokogradu, važi za jedno od omiljenih izletišta stanovnika tog dela Srbije.

Nedaleko od Sokobanje su i manastir Jremenčić i Sesalačka pećina, koje takođe vredi posetiti.

( Ona.rs / "Sokobanja.rs" / "Goldenview.rs" )