Više nije samo gubitak pamćenja: Ovaj neočekivani simptom najavljuje Alchajmerovu bolest godinama ranije

Kako starimo, lekari obično prate vitalne parametre poput krvnog pritiska i nivoa holesterola zbog srčano-žilnih problema. Ali može biti teže uočiti poremećaje kao što je Alchajmerova bolest pre nego što bolest već počne da napreduje. Srećom, aktuelna istraživanja pomažu medicinskoj zajednici da bolje razume kako prepoznati ovu bolest na vreme. A sada nova istraživanja pokazuju da vaš nos može pomoći da se Alchajmerova bolest predvidi godinama ranije nego ikada.

Promena vašeg čula mirisa može biti jedan od ranih znakova Alchajmerove bolesti.

Najnoviji podaci dolaze iz studije naučnika sa Nemačkog centra za neurodegenerativne bolesti (DZNE) i Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU), koja je nedavno objavljena u časopisu Nature Communications.

Kako je studija sprovedena?

Istraživači su počeli proučavanjem zdravih miševa i miševa sa Alchajmerovom bolešću, fokusirajući se na locus coeruleus u moždanom stablu (deo mozga koji pomaže u regulaciji posebnog neurotransmitera širom mozga) i njegovu funkciju u vezi sa olfaktornom bulbom, koji je zadužen za čulo mirisa.

Tim je primetio da mladi miševi sa Alchajmerom pokazuju ranu degeneraciju vitalnih nervnih vlakana u locus coeruleus, dugo pre nego što su se u mozgu pojavile amiloidne ploče, koje obično označavaju napredovanje bolesti. Ovo je primećeno i putem snimanja, kao i kroz testove mirisa korišćenjem hrane i drugih mirisnih stimulusa.

Studija je zatim proširena na ljude, analizom moždanog tkiva pacijenata obolelih od Alchajmera. Kod leševa su primećeni isti znaci degeneracije u olfaktornim bulbama, a iste promene su uočene i na PET skeniranjima živih pacijenata, gde je zabeležena upala u istom području.

Šta ovo znači?

Degeneraciju izazivaju imunološke ćelije poznate kao mikrogliје, koje počinju da funkcionišu nepravilno i uklanjaju veze između locus coeruleus i olfaktornog bulba.

- Locus coeruleus reguliše različite fiziološke funkcije, uključujući cerebralni protok krvi, cikluse spavanja i budnosti, kao i procesiranje čula, posebno čula mirisa. Naša studija sugeriše da u ranoj fazi Alchajmerove bolesti dolazi do promena u nervnim vlaknima koja povezuju locus coeruleus i olfaktorni bulb. Ove promene signaliziraju mikrogliјama da su zahvaćena vlakna oštećena ili nepotrebna, te ih one razgrađuju - kaže Lars Pedžer, jedan od naučnika uključenih u studiju.

Uzrok degeneracije

Naučnici veruju da je promena povezana sa pomeranjem masne kiseline fosfatidilserina sa unutrašnje strane membrane nervnog vlakna na spoljašnju stranu.

- Prisutnost fosfatidilserina na spoljašnjoj strani ćelijske membrane poznat je kao signal 'pojedite me' za mikrogliје. U olfaktornom bulbu, ovo je obično povezano sa procesom sinaptičkog orezivanja, kojim se uklanjaju nepotrebne ili disfunkcionalne neuronske veze. Pretpostavljamo da je kod Alchajmera ovaj pomak izazvan hiperaktivnošću zahvaćenih neurona, koji pokazuju abnormalno ispaljivanje impulsa - objašnjava Pedžer.

Iako istraživanje ne otkriva konkretne uzroke bolesti, pomaže u povezivanju teorije da promene u čulu mirisa mogu biti rani indikator kognitivnog propadanja.

- Problemi sa čulom mirisa kod Alchajmerove bolesti i oštećenja povezanih nerava već su dugo diskutovani, ali uzroci su bili nejasni. Naša otkrića ukazuju na imunološki mehanizam i pokazuju da se ovi događaji javljaju već u ranim fazama bolesti - kaže Joakim Herms, vođa istraživačke grupe u DZNE i LMU.

Zaključak

Naučnici iz Nemačke objavili su rezultate studije koji sugerišu da gubitak čula mirisa može biti rani znak bolesti kao što je Alchajmerova bolest.

Analizom mozga miševa i pacijenata, tim je otkrio da degeneracija nervnih vlakana u moždanom stablu koja kontroliše miris nastaje pre pojave amiloidnih ploča, koje obično označavaju srednju i kasniju fazu bolesti.

Ova otkrića mogu omogućiti lekarima da ranije identifikuju pacijente u riziku, što otvara vrata za pravovremenu primenu novih terapija, uključujući antitela protiv amiloid-beta proteina, i povećava šanse za uspešan tretman.

- Naša otkrića mogu pomoći u ranom prepoznavanju pacijenata sa rizikom od Alchajmera, omogućavajući im sveobuhvatno testiranje pre nego što se pojave kognitivni problemi. To bi omogućilo raniju intervenciju i povećalo verovatnoću pozitivnog odgovora na terapiju - dodaje Herms.

(Ona.rs/Best life online)

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.