Preminuo je baš kada se odlučivalo o sudbini države: Smrt patrijarha Varnave i dalje intrigira javnost

Kada je 23. jula 1937. godine odjeknula vest da je preminuo patrijarh Varnava, malo ko je mogao da pretpostavi da će njegova smrt gotovo devet decenija kasnije i dalje biti predmet rasprava. Zvanično objašnjenje govorilo je o bolesti, ali okolnosti u kojima je preminuo bile su toliko neobične da su gotovo odmah počele da kruže priče kako iza svega možda stoji mnogo više od prirodnog kraja.

Istina nikada nije konačno potvrđena, ali jedno jeste - patrijarh Varnava ostao je upamćen kao čovek koji se nije plašio da stane nasuprot tadašnjoj vlasti i brani ono za šta je verovao da je interes Srpske pravoslavne crkve.

Od dečaka iz Pljevalja do poglavara Srpske pravoslavne crkve

Rođen kao Petar Rosić 1880. godine u Pljevljima, budući patrijarh još kao mladić pokazivao je izuzetnu posvećenost veri i obrazovanju. Školovao se u Prizrenskoj bogosloviji, a potom usavršavao u Rusiji, gde je stekao ugled jednog od najobrazovanijih srpskih sveštenika svog vremena.

Kada je 1930. godine izabran za 32. patrijarha Srpske pravoslavne crkve, preuzeo je vođstvo u veoma složenom periodu za državu i Crkvu. Radio je na jačanju crkvenih institucija, podržavao nastavak izgradnje Hrama Svetog Save i zalagao se za jedinstvo pravoslavnog naroda.

Međutim, istorija ga neće pamtiti samo po tome.

Borba koja ga je dovela u sukob sa državnim vrhom

Sredinom tridesetih godina Kraljevinu Jugoslaviju potresala je jedna od najvećih političkih kriza tog vremena - pitanje usvajanja Konkordata, sporazuma između države i Svete Stolice.

Patrijarh Varnava smatrao je da predloženi sporazum daje Rimokatoličkoj crkvi privilegije koje druge verske zajednice nemaju. Zato je otvoreno ustao protiv njega, iako je znao da će time ući u direktan sukob sa tadašnjom vlašću.

Njegovi govori i javni istupi izazvali su ogromnu pažnju. Zemlja je bila podeljena, a napetost je rasla iz dana u dan.

Smrt koja je otvorila vrata jedne istorijske misterije

Baš u vreme kada je u Narodnoj skupštini vođena rasprava o Konkordatu, patrijarh Varnava iznenada je preminuo.

Zvanično, uzrok smrti bila je bolest.

Ali gotovo istog trenutka pojavile su se sumnje da je možda otrovan zbog svog protivljenja sporazumu. Te tvrdnje nikada nisu dokazane, ali nikada nisu ni potpuno utihnule. Tokom decenija objavljivana su različita svedočenja, medicinski nalazi i istorijska tumačenja, međutim nijedna istraga nije donela konačan odgovor.

Zbog toga istoričari i danas naglašavaju da su tvrdnje o trovanju deo istorijskih polemika, a ne potvrđena činjenica.

Nasleđe koje traje gotovo vek

Bez obzira na brojne kontroverze, patrijarh Varnava ostao je jedna od najvažnijih ličnosti Srpske pravoslavne crkve između dva svetska rata.

Njegova odlučnost, obrazovanje i spremnost da javno brani svoje stavove učinili su ga simbolom jednog burnog vremena u kojem su se preplitale vera, politika i državna pitanja.

Možda upravo zato njegova priča ni danas nije zaboravljena. Skoro 90 godina kasnije i dalje se postavlja isto pitanje - da li je patrijarh Varnava bio samo teško bolestan ili je njegova smrt zauvek ostala jedna od najvećih nerazjašnjenih misterija srpske istorije.

(Ona.rs)

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.