• 5

Doživi Srbiju: Zbog čega je manastir Mileševa jedan od značajnijih duhovnih centara

, Telegraf Ona

Podignut je u XIII veku, tačnije 1219. godine, a ktitor manastira bio je kralj Stefan Vladislav

  • 5
Mileševa

Foto: Dragan Bosnić

Proteklih par godina shvatili smo, možda i više nego ikada pre, značaj života u Srbiji - zemlji istorije, predivnih predela, bogatog kulturnog nasleđa, velikih svetinja. Na koji god kraj naše države da se uputite, pronaći ćete nešto, a najčešće sve navedeno.

Zapadna Srbija, možda i najposećeniji deo države, osim po predivnim planinama, često je odredište domaćih i stranih posetiliaca i zbog velike srpske svetinje - manastira Mileševe.

Na samo 70 kilometara od Zlatibora, na teritoriji opštine Prijepolje, iznad klisure Mileševke, smešten je spomenik srpske pravoslavne duhovnosti, srednjovekovnog slikarstva i arhitekture. Savršen izbor i za jednodevnu porodičnu posetu, ukoliko ste u poseti nekoj od okolnih planina, ali i veoma dobar razlog da se uputite direktno ka zadužbini srpskog kralja Vladislava.

Za kotlinu u kojoj se reka Kosaćanka uliva u Mileševu, za grad Prijepolje, pa i za našu Srbiju, verovatno je malo onih koji nisu čuli, ali je vrlo verovatno da nema onih koji ne znaju za manastir Mileševu i fresku Belog anđela koja se tamo nalazi, inače izabrana da bude jedna od svetskih simbola mira.

Podignut je u XIII veku, tačnije 1219. godine, a ktitor manastira bio je kralj Stefan Vladislav. Godine 1236. Manastir Mileševa postaje jedan od najznačajnijih duhovnih centara u Srbiji, budući da je kralj Stefan Vladislav preneo mošti Svetog Save, koje su bile sahranjene u Trnovu.

Iz priprate manastira, mošti Svetog Save Turci su odneli i spalili na Vračaru. Leva ruka svetitelja, jedna od najvećih relikvija Srpske pravoslavne crkve, spasena je i vraćena u Mileševu, a prošle godine preneta je iz starog drvenog kivota u novi. Ruka se čuva u oltaru manastira i iznosi na poklonjenje vernicima.

Mileševa

Foto: Dragan Bosnić

Mnogi od njih svedoče da su molitvama nad rukom Svetog Save bili isceljeni, a ponajviše bračni parovi koji dugo nisu mogli da dobiju potomstvo.

U riznici manastira Mileševa čuva se i arhiepiskopsko žezlo Svetog Save, jedini sačuvan njegov lični predmet. Napravljeno je od pozlaćenog srebra, optočeno poludragim kamenjem, a u glavi žezla nalazi se gorski kristal. Jedno vreme žezlo Sveto Save nalazilo se u manastiru Svete Trojice u Pljevljima, da bi potom bilo vraćeno u Mileševu.

Mileševska crkva posvećena je Svetom Vaznesenju Gospodnjem. Građena je po uzoru na ranije zadužbine srpskih vladara, manastire Studenicu i Žiču. Mileševa je izgrađena u raškom stilu, koji karakteriše romanski način zidanja, karakterističan i uobičajen u tadašnjem srpskom primorju.

Mileševa

Foto: Dragan Bosnić

Druga je naknadno dodata tokom restauracije u sedamnaestom ili devetnaestom veku. U odnosu na ostale građevine raškog stila, Mileševa se ističe svojom visinom. Ona se širi od zapada, odnosno od ulaza, ka istoku. Već oko 1235 . godine kralj Stefan Vladislav je crkvi dodao još jednu, spoljašnju pripratu. Sledeće godine u njoj je sahranjen Sveti Sava, stric srpskog kralja.

Mnogi prevrati i burna istorija na ovim prostorima ostavili su veliki trag i neizbrisive posledice na svetinju. Manastir je pretrpeo teška razaranja i pljačke, te je u jednom periodu bila potpuno napuštena i sve je više propadala. Zbog toga ni mileševsko slikarstvo nije u velikoj meri sačuvano, a ono što se održalo do danas je i jedna od njegovih najvećih vrednosti.

Mileševa

Foto: Dragan Bosnić

Mileševske freske iz XIII veka predstavljaju najviši slikarski domet tog vremena, ne samo u našoj državi, već u čitavoj Evropi.

Najveću vrednost među mileševskim freskama ima kompozicije Mironosnice na Hristovom grobu, čiji je deo čuveni Beli anđeo. Smatra se jednim od najlepših radova srpske i evrposke umetnosti. Tokom šesnaestog veka preko ove je naslikana druga freska. Zbog toga je Beli anđeo sve do dvadesetog veka bio sakriven. Tokom prvog satelitskog video signala 1962 . godine između Evrope i Severne Amerike, u jednom od prvih kadrova nalazila se slika Belog Anđela. Isti signal je kasnije poslat u svemir.

Srbija. Doživi!

(Ona.rs/PR)

Podelite vest:

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Telegraf.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.

Povezane vesti

Najnovije iz rubrike Putovanja

Komentari

  • Goran.

    Mileševa jedan od bisera sa ogrlice Srpske duhovne pravoslavne baštine, koja je sačinjena od dijamanata i dragog kamenja neprocenjive vrednosti.Pećka Patrjaršija, Bogorodica Ljeviška, Hilendar, Studenica, Žiča, Gračanica,Dečani,Devič, Ravanica,Man. Svetih Arhađela, Manasija, Kalinić, Banjska, Ostrog, Morača, Petrova crkva,Đurđevi stubovi, Krušedol, Grgetek, Rača, Blagoveštenje, Nikolje, Lelić, Đelije, Koporin, Tumane.... pletenica dragocenosti kojoj se nevidi kraj i proteže se do nebesa kao putokazi koji usmeravaju ka izvorištu vode žive. Slava i hvala BOGU i svim našim svetim precima koji su svetionici za budućnost i prošlost i sva vremena.

    14
    1

    Podelite komentar

  • Dejan

    Gledanje Belog anđela, ravno je molitvi...

    10
    1

    Podelite komentar

  • Зоран

    И не дозволити ником да у било какве сврхе употребљава наше Србске знаменитости и вредности.

    8
    1

    Podelite komentar