• 0
 ≫ 

Ovde se održava jedno od najzanimljivijih takmičenja u Srbiji: Pranjani su selo bogate istorije

 ≫ 

Oivičeno rekom Čemernicom, sa jedne i rečicom Smrdušom, sa druge strane, selo Pranjani je od Gornjeg Milanovca udaljeno oko 35 kilometara

  • 0
Improvizovani aerodrom u Pranjanima, Halijard

Foto: Ванилица/Wikipedia

U prošlosti su mnogi piloti savezničkih snaga, koji su bili spremni da ostave svoje živote u našoj zemlji, sigurno znali za gornjomilanovačko selo, danas mnogo poznatije po čuvenoj „Rakijadi“.

Na visoravni znanoj kao Galići, udaljenoj oko četiri kilometra od sela Pranjani postojao je aerodrom. U okviru operacije znane kao „Halyard“ mnogi saveznički piloti spasli su živu glavu nakon obaranja njihovih aviona. Upravo odatle su avionima bili odvoženi u svoje domovine.

Danas je selo koje je brojalo tek nešto više od 1.500 stanovnika, prema podacima popisa iz 2011. godine, postalo poznato po tradicionalnoj manifestaciji koja ima za cilj promovisanje turističke ponude ruralnih područja, ali i rakije, kao srpskog nacionalnog pića.

 

Neslavni naziv sela

Oivičeno rekom Čemernicom, sa jedne i rečicom Smrdušom, sa druge strane, selo Pranjani je od Gornjeg Milanovca udaljeno oko 35 kilometara.

U vreme turskog popisa stanovništva u prvim decenijama 16. veka, ovo selo se pominje pod nazivom Smrduša. Samo tri godine kasnije, podaci popisa pokazuju da je u pitanju selo Pranjevo ili Šita.

Ružica Tomanić, Pranjani

Foto: RINA

Ne zna se pouzdano otkuda potiče današnji naziv sela. Jedna pretpostavka dovodi ga u vezu sa izvesnim Pranjom, koji je u selu živeo, dok se druga odnosi na omanju reku Planu, čiji naziv je vremenom modifikovan.

Bilo kako bilo, Pranjani su najverovatnije naseljeni vekovima. U toku srednjeg veka tu se vadila ruda, o čemu svedoče otkriveni materijalni tragovi.

Misija Halijard Pranjani

Foto: Mateja Beljan

Okrugao kamen pre crkve

Iako je utvrđeno da je još 1827. godine podignuta crkva brvnara, selo Pranjani tek 1903. godine dobija i zidanu crkvu. Posvećena prazniku Vaznesenja Gospodnjeg, u narodu poznatog kao Spasovdan, ova svetinja nalazi se u blizini prvobitne crkve brvnare.

Na listi Spomenika kulture od velikog značaja u našoj zemlji, osim crkve brvnare u Pranjanima, nalaze se i čardaci Gavrovića, podignuti oko 1870. godine, kao i čaradaci Bralovića.

Sve do gradnje crkve brvnare, meštani sela Pranjani koristili su kamen okruglog oblika kao svojevrsnu svetinju, koja je bila centar njihovog okupljanja.

 

Kako je sprečena otmica devojke?

U vreme kada je bio zapovednik Rudničke nahije, Sali-aga Đevrlić, poznat i pod nadimkom Rudnički bik, živeo je u današnjem selu Pranjani. Na lokalitetu poznatom kao Baščine bio je njegov konak. Lokalno predanje veli da se tamo zaljubio u jednu devojku i da je doneo odluku da je na silu privoli da se uda za njega.

Planirana otmica devojke po imenu Vasilija Kojović nije urodila plodom, pa se ona udala u selo Srezojevce. Da je otmica Rudničkog bika, kako su agu zvali, uspela, Vasilija se ne bi kasnije udala za Radoslava Vukomanovića, oca kneginje Ljubice Obrenović. Istini za volju, ime njegove druge supruge nije pouzdano utvrđeno, ali lokalno predanje navodi da je to najverovatnije bila Vojislava iz sela Pranjani.

 
 
 
 
Прикажи ову објаву у апликацији Instagram
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Објава коју дели Rakijada Pranjani Official (@rakijadapranjani_official)

Ko će više da popije, a da ostane na nogama?

Dvadeseti put ove godine su stanovnici sela Pranjani domaćini manifestaciji, po mnogo čemu jedinstvenoj u našoj zemlji. Osim procene stručnog žirija o tome koja od dostavljenih voćnih rakija je najbolja, tradicionalna „Rakijada“ uključuje i bogat kulturno-umetnički program, ali i dva neobična takmičenja. Jedno se odnosi na ispijanje rakije, a drugo na pitu gibanicu.

Ekipe od pet članova, od kojih četvoro njih treba da ispijaju rakiju prema predviđenim pravilima, dok im peti član sipa pića, mogu da učestvuju u ovom takmičenju. Uz to je obaveza treznog člana da se pobrine o bezbednom vraćanju svojih prijatelja po završetku takmičenja.

Takmičenje se sastoji iz tri segmenta. Najpre takmičari imaju obavezu da isprobaju tri rakije od različitih vrsta voća, kojom prilikom se od njih očekuje ne samo da pogode od kog voća je rakija, nego i da procene koja je njena jačina. Zatim svaka ekipa treba ukupno da ispije 750 mililitara rakije, posle čega sledi izvlačenje rakije uz pomoć takozvane natege. Najzanimljiviji je treći deo čuvene „Rakijade“. Nakon što članovi ekipe opet popiju ukupno 750 mililitara rakije, treba da pokažu da li su pijani ili ne. A to dokazuju prelaženjem grede. Bez brige, greda je na podu.

(Ona.rs)

Podelite vest:

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.

Komentari

Povezane vesti

Najnovije iz rubrike Putovanja