Ako postoji građevina u Srbiji koja na neverovatan način oslikava istoriju naše zemlje, onda je to ova

Mnogobrojne građevine stare vekovima širom naše zemlje simbolično ukazuju na istorijske prilike koje su njihov nastanak pratile. Ali jedna među njima ukazuje na značajan deo istorije čitave Srbije.

Iznikao iz prkosa našeg naroda i želje da se mesto, na kome su prema verovanju spaljene mošti jednog od najznačajnijih srpskih svetitelja i prvog arhiepiskopa autokefalne Srpske pravoslavne crkve, očuva od zaborava, hram Svetog Save na Vračarskom platou ponos je ne samo Beograda, već i svakog Srbina i pravoslavnog vernika.

Pred sam kraj 16. veka, sada već daleke 1594. godine jedan od velikih vezira Osmanskog carstva, Sinan paša Beogradski izdao je naredbu koja će biti inicijalna kapisla za nastanak ove beogradske svetinje.

Shvativši da se srpski narod okuplja nad moštima Svetog Save i iz toga crpi snagu, a želeći na neki način da ih ukori za to što su uzeli učešće u ustanku u Banatu, naređuje da se mošti ovog svetitelja spale.

Sasvim drugačiji efekat

I dok je Sinan paša bio ubeđen da će prenošenje svetiteljevih moštiju u Beograd, pa i njihovo spaljivanje dovesti do toga da se vera srpskog naroda slomi, efekat koji je taj događaj imao, zapravo je bio sasvim suprotan.

Iako se o tome gde su spaljene mošti Svetog Save i danas ponekad vode rasprave, prosto zato što postoje oprečna mišljenja o tome, pa se pominje i prostor u današnjem beogradskom parku Tašmajdan, mi ćemo se ovom prilikom osloniti na verziju, koja se načešće pominje.

Prema njoj, na mestu „male“ Svetosavske crkve te daleke 1594. godine osmanski osvajači spalili su svetiteljeve mošti.

I gle čuda! Umesto da taj događaj učini da se duh i vera srpskog naroda slome, dogodilo se nešto sasvim suprotno. A to Sinan paša po svoj prilici nije očekivao.

Upravo iz tog dima, koji se nadvio nad Beogradom prilikom spaljivanja moštiju, iznikla je klica koja je vekovima docnije dovela do gradnje jedne od najvelepnijih pravoslavnih svetinja.

Dug put do vračarske svetinje

Čak oko tri veka nakon spaljivanja moštiju Svetog Save, a nakon konačnog oslobođenja od osmanske vlasti, počinje da se realizuje ideja o gradnji svetinje na Vračarskom platou.

Samo pet godina pre početka minulog veka biva osnovano i Društvo za podizanje hrama Svetog Save na Vračaru.

Istorijske prilike, čini se baš i nisu išle na ruku gradnji ove svetinje, jer je tek četiri decenije kasnije, tačnije 1935. godine zvanično i započeta gradnja svetosavskog hrama.

A onda opet rat i opet prekid gradnje. I još četiri decenije je prošlo, da bi gradnja hrama bila nastavljena tek 1985. godine.

Na dan kada Srpska pravoslavna crkva slavi dan u spomen na Svetog Vasilija Ostroškog, 12. maja te 1985. godine, prvi put je služena liurgija u ovoj svetinji.

Neposredno pred Vidovdan, četiri godine docnije, dana 26. juna 1989. godine, u godini kada je obeležavano šest vekova od Kosovske bitke, nakon 40 dana usešno je okončano podizanje oko 4.000 tona teške kupole na hramu Svetog Save.

Nažalost poslednje decenije prošloga veka donele su još jednu pauzu u radovima na ovoj svetinji. Raspad tadašnje države, brojni sukobi i zločinačko bombardovanje Srbije učinili su svoje.

Početak ovog veka donosi neke nove trenutke u istoriji hrama Svetog Save na Vračaru, tako da su i radovi u unutrašnjosti svetinje konačno završeni tek pre koju godinu, 2020. godine.

( Ona.rs / „Hramsvetogsave.rs“ )

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.