Usamljena suza Banata: Dvorac koji čvrsto stoji i nosi priču zbog koje svako treba da ga obiđe

Ponekad je dovoljno da skrenemo sa glavnog puta kako bismo stigli do mesta koja ostavljaju bez daha. Daleko od gradske vreve, u tišini banatske ravnice, postoje zdanja koja ne osvajaju bukom, već pričama. Jedno od njih je i dvorac Kapetanovo, skriven nadomak sela Stari Lec - mesto gde se istorija, arhitektura i legende prepliću na način koji i danas budi znatiželju putnika i zaljubljenika u kulturno nasleđe.

Malo mesto sa velikom pričom

Banatsko selo Stari Lec nije na listi popularnih turističkih destinacija, ali upravo u toj skromnosti leži njegova čar. Okruženo ravnicom i tišinom, čuva jedno od najintrigantnijih zdanja u Vojvodini. Dvorac Kapetanovo nalazi se oko pola kilometra od puta Zrenjanin - Vršac, izdvojen, gotovo samotan, kao da i danas želi da posmatra svet sa distance.

Preporučujemo

U blizini se nalazi i dvorac Jagodić, poznat široj javnosti zahvaljujući televizijskoj seriji, ali Kapetanovo, sa svojom izolacijom i mirnom atmosferom, ostavlja snažniji utisak tajanstvenosti.

Kako je nastao dvorac koji se vidi "na sve strane"

Dvorac Kapetanovo podignut je 1904. godine kao poljski dvorac, daleko od naselja, sa idejom da bude vidljiv iz svih pravaca, ali da ostane izdvojen od sveta. Njegov graditelj bio je Bela Botka, tadašnji župan Torontalske županije, rođen 1861. godine u Banlaku.

Kupovinom oko 1.100 jutara zemlje u Banatu, Botka je započeo život veleposednika, u skladu sa tadašnjim društvenim statusom. Dvorac je zamišljen kao letnjikovac, mesto odmora, prestiža i tišine.

Pad bogatstva i promena vlasnika

Posle 1918. godine i ulaska Vojvodine u sastav Kraljevine Srbije, a zatim Kraljevine SHS, sprovedena je agrarna reforma. Velika imanja su rasparčana, a Botkino bogatstvo znatno umanjeno. Finansijski slom doveo je do toga da je 1938. godine jedna petrovgradska banka rasprodala nameštaj iz dvorca, a zatim i sam objekat na javnoj licitaciji.

Novi vlasnik postao je trgovac iz sela Bočar, Franc Maj, koji je dvorac poklonio svojoj ćerki Emiliji kao miraz. Emilija je zdanje unela u brak sa Milanom Kapetanovim, po kome je dvorac i dobio ime koje nosi do danas.

Rat, propadanje i duga obnova

Nakon Drugog svetskog rata, dvorac je oduzet porodici Kapetanov i dodeljen radnicima poljoprivrednog kombinata za stanovanje. Decenije nebrige ostavile su dubok trag - zgrada je gotovo devastirana, a nekadašnji park sa fontanom potpuno uništen.

Prvi konzervatorski radovi započeti su 1987. godine, ali su ubrzo prekinuti. Tek 2006. godine započinje ozbiljna obnova, vođena idejom da se očuva izvorni izgled dvorca. Inače, Kapetanovo je još 1991. proglašeno spomenikom kulture od velikog značaja i upisano na nacionalnu listu zaštićenih dobara.

Legenda o Emi i dvorcu koji "pamti"

Poseban veo misterije nad Kapetanovom širi legenda o Emi, supruzi Bele Botke. Prema predanju, nakon gubitka dvorca 1938. godine, Ema se popela na najvišu kulu i tamo tragično okončala život. Priča kaže da je od nje ostao samo pramen plave kose, koji je dugo viđan oko dvorca.

Narod veruje da su se te godine u avgustu na nebu pojavljivale zvezde repatice, kao neobičan, tužan vatromet. I danas se prepričava da kosci u okolini ponekad na kosama i grabljama pronađu pramen plave kose, umesto trave, a da se na Svetog Iliju pojavljuje senka plavokose žene. Zbog ovih priča, Kapetanovo se često poredi sa ukletim dvorcima zapadne Evrope.

Novi život starog zdanja

Danas je dvorac u privatnom vlasništvu Radmile Jovanović, vlasnice beogradskog hotela "Helvecija". Ona je kupila i obnovila i Kapetanovo i dvorac Jagodić, zatečene u lošem stanju. U Kapetanovu se redovno obeležava Sveti Sava kao porodična slava porodice Slijepčević, uz okupljanje đaka, roditelja i nastavnika iz okolnih sela.

Dvorac se danas iznajmljuje kao privatni posed za snimanja, venčanja, svečanosti i posebne događaje i nudi autentično iskustvo boravka u prostoru bogate i slojevite istorije.

Arhitektura koja osvaja na prvi pogled

Ime arhitekte nije poznato, ali stil dvorca je upečatljiv i lako prepoznatljiv. Reč je o romantičarskom istorizmu, sa snažnim elementima romanike i gotike. Asimetrična forma, stepenasti zabati, kulice, dominantna kvadratna kula i niz oštrolučnih prozora čine da Kapetanovo izgleda kao spoj srednjovekovnog zamka i bogate građanske kuće severne Evrope.

Dodatni utisak grandioznosti daje činjenica da je dvorac izgrađen na čistini, do koje se dolazi drvenom rampom, uz diskretnu dozvolu čuvara.

Unutrašnjost i današnja namena

Nekadašnji park sa fontanom danas postoji samo u tragovima, ali se okolina održava. U prizemlju se nalazi centralni hol sa bočnim stepeništem koje vodi ka drvenoj galeriji i sobama na spratu. Tu su i salon, dnevni boravak, trpezarija, kuhinja i biblioteka.

Dvorac raspolaže sa 12 soba i posebnom restoranskom jedinicom, a može da primi od šest do dvanaest gostiju, u zavisnosti od aranžmana. Zahvaljujući kapacitetu i infrastrukturi, često se koristi za venčanja, proslave i poslovne događaje.

Tišina Banata i dvorac koji čuva svoju tajnu

Bogata lovišta u okolini, pogled koji se pruža preko nepregledne ravnice i izdvojen položaj na blagom bregu stvaraju osećaj mira i dostojanstva. Ako se na trenutak zanemare legende o ukletosti, dvorac Kapetanovo ostaje jedno od najupečatljivijih i najintrigantnijih zdanja Banata - svedok prošlih vremena koji i danas, u tišini, čuva svoju priču.

(Ona.rs / Ivan Radoičić / Dnevnik)