Razaran više puta, ali sačuvao nešto što je retkost u Evropi: Ova srpska svetinja krije neprocenjivo blago

Da su gotovo svi srpski srednjevekovni manastiri imali tužnu i tragičnu sudbinu, te da su tokom viševekovnog postojanja čak i po nekoliko puta stradali, verovatno svi znaju.

No, ono po čemu su ove svetinje posebne jeste što su uvek bivale obnovljene.

Tragična sudbina nije zaobišla ni manastir, koji je tek nešto više od 15 kilometara udaljen od Novog Pazara.

Nazvan po reči sopot, koja se u staroslovenskom koristila kako bi njome bio označen izvor, manastir Sopoćani je po jednome specifičan. Jedan je od retkih srednjevekovnih manastira u kome su prvobitne freske značajno očuvane.

Kraljeva zadužbina

U blizini nekadašnje prestonice srpske srednjevekovne države, Raške, baš nedaleko od toka istoimene reke i starog grada Rasa, kralj Uroš Prvi, sin prvog srpskog kralja iz dinastije Nemanjića, gradi Sopoćane kao svoju zadužbinu.

I ne samo da je to bila zadužbina ovog vladara, nego i mesto u kome će počivati kasnije njegove mošti.

Svetoj Trojici je posvećena glavna crkva manastira Sopoćani.

Iako po načinu gradnje umnogome podseća na manastir Žiču, ova svetinja ima veću visinu od tog srednjevekovnog manastira, u kome je prvobitno bilo sedište Srpske arhiepiskopije.

U okviru manastira postoje i četiri kapele. Jedna je posvećena Svetom arhiđakonu Stefanu, druga Svetom Simeonu, što je billo monaško ime rodonačelnika te vladajuće porodice. U manastiru se nalaze i kapele posvećene Svetom Nikoli i Svetom Đorđu.

Očuvane freske

Danas je ova srpska srednjevekovna svetinja uvrštena na Listu svetske kulturne baštine UNESCO-a i to zajedno sa crkvom posvećenom Svetim apostolima Petru i Pavlu, te manastirom Đurđevi stupovi i arheološkim nalazištem, koje svedoči postojanju grada Rasa na tom području.

Kao primaran razlog za to što se ova srednjevekovna svetinja našla na toj populatroj i planetarno poznatoj listi navodi se njena univerzalna vrednost.

Zbog takvog fresko-slikarstva, ovaj manastir i danas ukazuje na spoj dve kulture i dva sveta, zapadnog i istočnog.

Budući da je fresko-sliakrstvo Sooćana ostalo prilično dobro očuvano do današnjih dana, to se tumači izuzetno kvalitetnim načinom izrade.

Iako su sopoćanske freske rađene najpre u vizantijskom stilu, uočavaju se i detalji karakteristični za zapadno fresko-slikarstvo, što ih čini posebno zanimljivima.

Sa površinom od oko 30 kvadratnih metara, freska koja predstavlja Uspenje Bogorodice se smatra najpoznatijm među njima.

Sem nje, posebno su freske Sopoćana intresantae i zbog portreta srpskih srednjevekovnih vladara. I to ne samo ktitora i njegove supruge, srpske kraljice Jelene Anžujske, nego i zbog portreta pdrugih vladara iz dinastije Nemanjića.

Uz članove porodice Uroša Prvog i njegov protret, u unutrašnjosti Sopoćana mogu se videti i freske na kojima su prikazani srpski kraljevi Milutin i Dragutin, kao i prvi srpski kralj iz dinastije Nemanjića, Stefan Prvovenčani, te rodonačelnik te vladajuće dinastije, Stefan Nemanja, čije je monaško ime bilo Simeon i koji je kasnije i kanonizovan.

Uz srpskog kralja Uroša Prvog Nemanjića i njegovu majku, Anu Dandoro, jedan od srpskih patrijarha, Joanikije Prvi, takođe je u manastiru Sopoćani sahranjen.

( Ona.rs / „Zadužbine Nemanjića“ )

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.