Najveća misterija Kalemegdana nije ni rimska ni bunar: Mesto koje je Orson Vels smatrao najjezivijim ikad

Svakoga dana hiljade ljudi prođu Kalemegdanom. Zastanu da fotografišu pogled na ušće Save u Dunav, prošetaju pored Pobednika ili siđu do Beogradskog zoološkog vrta. Mnogi zastanu i pored jednog kamenog otvora, zavire kroz ogradu i pročitaju natpis "Rimski bunar", uvereni da gledaju građevinu staru skoro dve hiljade godina.

Međutim, upravo tu počinje jedna od najvećih istorijskih zabluda Beograda.

Rimski bunar nije sagradila rimska vojska. Nije nastao u antičko doba. Štaviše, nije čak ni bunar u pravom smislu te reči. Ipak, tokom vekova oko njega su ispredene toliko neverovatne priče da je postao jedno od najmisterioznijih mesta u prestonici.

Od legendi o skrivenom blagu i podzemnim hodnicima, preko priča o nacističkoj potrazi za tajnim prolazima, pa sve do reči slavnog Orsona Velsa, koji ga je nazvao jednim od najjezivijih mesta koje je ikada video, Rimski bunar i danas podjednako fascinira istoričare, turiste i ljubitelje misterija.

Nastao je vekovima posle Rimljana

Uprkos nazivu, Rimski bunar nema nikakve veze sa Rimskim carstvom.

Istoričari smatraju da je izgrađen u prvoj polovini 18. veka, u vreme kada je Beograd bio pod austrijskom upravom. Austrijanci su tada sprovodili veliku obnovu Beogradske tvrđave i gradili brojne vojne objekte koji su trebalo da ojačaju odbranu grada.

Među njima se našao i objekat koji će kasnije postati poznat kao Rimski bunar.

Naziv se pojavio mnogo kasnije, kada su ljudi, ne znajući ko ga je izgradio, počeli da ga pripisuju Rimljanima. Tako je legenda vremenom postala "činjenica", iako za nju nikada nije pronađen istorijski dokaz.

Nije bunar, već ogromna cisterna

Još jedna zabluda krije se u samom nazivu.

Rimski bunar nije kopan kako bi se došlo do podzemne vode. On je zapravo projektovan kao velika cisterna koja je prikupljala vodu sa površine i čuvala je za potrebe tvrđave u slučaju dugotrajne opsade.

Dubok je oko 51 metar, a do dna vodi čak 212 spiralnih stepenika koji se uvijaju jedan oko drugog, stvarajući gotovo nestvaran prizor. Upravo ta dvostruka kamena spirala decenijama izaziva divljenje arhitekata i posetilaca.

Kada se nađete na dnu, teško je poverovati da se iznad vas nalazi jedan od najposećenijih parkova u Srbiji.

Mesto oko kog su nastale brojne legende

Možda upravo zato što nije bio ono što mu ime govori, Rimski bunar veoma rano postao je plodno tlo za legende.

Jedna od najpoznatijih govori da se na njegovom dnu nalazi skriveno blago koje su tokom povlačenja ostavile različite vojske koje su prolazile kroz Beograd.

Druga tvrdi da iz bunara vode tajni podzemni prolazi prema Zemunu, Avali ili čak preko reke. Za takve tvrdnje, međutim, nikada nisu pronađeni pouzdani dokazi.

Postoje i priče da su tokom Drugog svetskog rata nacističke jedinice pokazivale posebno interesovanje za podzemne objekte Beogradske tvrđave. Vremenom su nastale brojne spekulacije o navodnoj potrazi za skrivenim prostorijama ili blagom, ali istoričari ističu da za takve tvrdnje ne postoje potvrđeni istorijski izvori. One danas pripadaju domenu urbanih legendi, koje su dodatno doprinele mistici ovog mesta.

Orson Vels ostao bez reči

Jedan od ljudi koje je Rimski bunar ostavio bez daha bio je čuveni američki reditelj i glumac Orson Vels.

Prilikom boravka u Beogradu obišao je Kalemegdan i sišao u bunar. Kasnije je izjavio da je to jedno od najstrašnijih mesta koje je ikada video.

Njegove reči često se citiraju kada se govori o ovom neobičnom prostoru, jer gotovo svako ko se spusti niz kamene stepenice opisuje isti osećaj - tišinu, vlagu, hladan vazduh i utisak da se nalazi duboko ispod nekog drugog sveta.

Misterija koja traje tri veka

Iako su istoričari danas razjasnili kada je nastao i čemu je služio, Rimski bunar nije izgubio svoju privlačnost.

Naprotiv, upravo činjenica da nije ni rimski ni bunar učinila ga je još zanimljivijim. Malo je mesta u Beogradu oko kojih se toliko dugo prepliću istorija, arhitektura i legende.

Možda zato i danas privlači pažnju svakoga ko prođe Kalemegdanom. Jedni u njemu vide remek-delo vojnog graditeljstva iz 18. veka, drugi tajanstveni podzemni svet o kojem su slušali priče još kao deca.

Jedno je, ipak, sigurno. Sledeći put kada na Kalemegdanu ugledate tablu na kojoj piše "Rimski bunar", znaćete da se iza tog naziva krije jedna od najvećih istorijskih zabluda Beograda - i jedna od njegovih najintrigantnijih priča.

(Ona.rs)

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.