Prelazila je iz ruke u ruku tokom viševekovnog postojanja: Iako razrušena, i dan danas je monumentalna

Samo nekoliko njenih zidova je do današnjih dana očuvano. Ali i sam pogled na ostatke bazilike nadomak Novog Bečeja dovoljno je da se uvidi njena monumentalnost.

Na temeljima nekadašnje svetinje, kako se pretpostavlja, pokraj Tise je 1230. godine podignuta tada benediktanska opatija, znana kao Arača.

Romanički elementi bili su uočljivi na ovoj svetinji. Danas je uvrštena među kulturno-istorijske spomenike u Srbiji i pod zaštitom je nadležnih institucija, kao spomenik prve kategorije zaštite.

Kraljica Jelisaveta iz roda Kotromanića, koja je udajom za Lajoša Prvog, postala i kraljica tadašnje Ugarske i Poljske, lena Anžujska se smatra zaslužnom za obnovu ove, nekada značajne svetinje. Oko 1370. godine su, njenom zaslugom dodati i određeni gotički elementi.

Zdanje usred ničega

Možda Arača i ne bi delovala toliko monumentalno da se oko nje ne nalazi ništa. Tačnije, ostaci ove građevine su u blizini Novog Bečeja, ali se zato u njenoj blizini danas mogu videti samo njive i ništa više.

Istini za volju, već sam pogled na ostatke ovog zdanja sasvim je dovoljan da se bolje razume zbog čega je ova svetinja u svoje vreme bila toliko značajna.

Benediktanski manastir, odnosno opatija, je Arača bila tokom 13. veka, o čemu postoji i pisano svedočanstvo.

Nažalost, samo oko pet decenija nakon gradnje, Arača je bila i potpuno porušena. Nešto više od vek nakon toga je kraljica Jelisaveta naložila da ovo monumentalno zdanje bude obnovljeno, kojom prilikom je, upravo njenom zaslugom izgađen i toranj sa gotičkim elementima.

U posedu srpskih despota

Poznato je takođe i da posed despota Stefana Lazarevića Arača postaje 1417. godine. Čak postoji i zapis da je tadašnji namesnik srpskog despota, u tom zdanju i živeo.

Pet godina kasnije se Arača pominje u spisima kao varoš, da bi je u posed 1441. godine dobio srpski despot Đurađ Branković. Vrlo brzo nakon toga on ovo zdanje, ali i neke druge posede, daruje Pavlu Biriniju, koji je bio sin tadašnjeg bosanskog zapovednika na granici.

Tokom narednog veka je to turski posed, ali je zabeleženo da su upravo osmanski vojnici bili ti koji su ovo monumentalno zdanje tada spalili. Nažalost, posle toga Arača nikada nije više bila obnovljena.

Konačno je 1720. godine je, kako se pretpostavlja, i napuštena.

Iako napuštena, nije bila pošteđena razaranja ni nakon toga. Zbog narodnog predanja o tome da je u neposrednoj blizini Arače, ali i u okviru samog zdanja zakopano neko blago, ljudi su u velikoj meri dodatno oštetili ovo zdanje.

I ne samo ljudi, već i priroda, čini se nije bila baš blagonaklona prema Arači. Poznato je da je to područje 13-og dana meseca decembra daleke 1863. godine pogodio izuzetno jak vetar. Tada je uništen gornji deo tornja, koji je dozidan zaslugom kraljice Jelisavetee, a ni pojedini zidovi koji su do tog trenutka odolevali zubu vremena, tada nisu bili pošteđeni.

( Ona.rs / „Opština Novi Bečej“ )

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.