U Šumadiji se veruje da na Mitrovdan ovo treba staviti u svaki ugao kuće: Čuva dom tokom zime

Dok su verovanja o mitrovdanskom vremenu mnogima poznata, jedan gotovo zaboravljen običaj iz Šumadije nalaže da se na ovu veliku slavu u svaki ugao sobe stavi po jedan kamenčić. Naši preci verovali su da tako štite dom od nepoželjnih zimskih gostiju.

Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju Mitrovdan, praznik posvećen Svetom velikomučeniku Dimitriju. Za ovaj dan vezani su brojni običaji i narodna verovanja, a pojedina su se razlikovala od kraja do kraja.

Jedno od najneobičnijih sačuvano je u Šumadiji. Prema starom narodnom verovanju, domaćini su na Mitrovdan stavljali po jedan belutak, odnosno oblutak, u svaki ugao prostorije.

Zašto su kamenčiće stavljali u uglove?

Verovalo se da će kamenčići zaštititi kuću od miševa tokom zime. Mitrovdan je u narodnom kalendaru označavao dolazak hladnijeg dela godine, kada glodari napuštaju polja i skrovište traže u toplim kućama, podrumima i ostavama.

Belutak je zato imao simboličnu zaštitnu ulogu. Postavljen u uglove, mesta na kojima se miševi najčešće skrivaju i prolaze, trebalo je da napravi nevidljivu prepreku i sačuva zalihe hrane.

Običaj nije crkveno pravilo, već deo narodnog nasleđa i verovanja koja su se prenosila sa generacije na generaciju.

Mitrovdan je delio godinu na dva dela

U srpskom narodu Mitrovdan je imao mnogo šire značenje od jednog prazničnog dana. Smatran je granicom između toplog i hladnog dela godine. Do tada su veliki poslovi napolju morali da budu završeni, stoka sklonjena, a kuća i ostava pripremljene za zimu.

Otuda i poznata izreka da se hajduci rastaju na Mitrovdan, a sastaju na Đurđevdan. Mitrovdan je označavao povlačenje pred zimom, dok je Đurđevdan donosio povratak toplijih dana.

Verovalo se i da bi uoči praznika svi članovi porodice trebalo da budu kod kuće. Onaj ko tu noć prespava van svog doma, prema predanju, mogao bi čitave naredne godine da noći po tuđim kućama.

Šta današnje vreme navodno najavljuje?

Današnji hladan, maglovit i kišovit Mitrovdan, prema narodnom tumačenju, ne mora da znači da je pred nama izuzetno oštra zima. U pojedinim krajevima verovalo se da oblačno vreme na Mitrovdan najavljuje blažu i topliju zimu.

Vremenska verovanja nisu prognoza i razlikuju se od kraja do kraja, ali pokazuju koliko su naši preci pažljivo posmatrali prirodu na dan koji je za njih označavao početak zime.

(Ona.rs / RTS)

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.