Četiri crkve, mošti arhiepiskopa i vekovna tajna: Ovo je srce srpske duhovnosti

Da je područje Kosova i Metohije značajno središte srpske duhovnosti dokazuju brojne svetinje, koje su u tom delu Srbije tokom minulih vekova građene.

I upravo tu je bilo i ostalo sedište Srpske pravoslavne crkve.

Nedaleko od toka reke Bistrice i grada Peći, na Kosovu i Metohiji, počev od 13. veka nastaje manastirski kompleks Pećke patrijaršije.

Osim po tome što su četiri svetinje, koje su i danas deo ovog manastirskog kompleksa, podigli crkveni velikodstojnici, a ne vladari, Pećka patrijaršija znana je i kao mesto, u kome se nalazi i večno počivalište pojedinih patrijarha i arhiepiskopa.

Četiri zadužbine

Izuzev četiri svetinje, koje povezuje činjenica da su njihovi ktitori bili crkveni velikodstojnici, crkve koje su deo kompleksa Pećke patrijaršije povezuje i priprata, koja im je zajednička.

U periodu između 13. i 14. veka su ove svetinje građene.

Uz arhiepiskopa Arsenija Prvog i arhiepiskopa Nikodima, u nastanku ovog manastirskog kompleksa na Kosovu i Metohiji svoj doprinos su dali i arhiepiskop Danilo Drugi.

No, iako su njih trojica izgradili četiri crkve u okviru Pećke patrijaršije kao svoje zadužbine, svaki u svoje vreme, u nastanku ove značajne pravoslavne svetinje tokom njene viševekovne istorije, učešće su uzeli i mnogi drugi crkveni velikodstojnici.

Svetska kulturna baština

Pre oko dve decenije, na dan 13. jula te 2006. godine, manastir Pećka patrijaršija i zvanično biva proglašen za mesto svetske baštine UNESCO-a. Dve godine docnije su ove svetinje okrečene u crveno. I to baš onu nijansu crvene boje, po kojoj je i srednjevekovni manastir Žiča prepoznatljiv.

Prva među crkvama, koje su deo kompleksa Pećke patrijaršije posvećena je Svetim Apostolima. Budući da ju je arhiepiskop Arsenije Prvi izgradio još u vreme dok je Sava Nemanjić, potonji Sveti Sava živeo, a da ga je ovaj arhiepiskop i nasledio, to se sa pravom ova crkva i ističe kao najstarija među njih četiri.

I ona je, kao i Žiča, na čijem metohu je i izgrađena, imala fasadu karakteristično crvene boje. Pretpostavlja se da je pomenuti arhiepiskop svoju zadužbinu i podigao po uzoru na Žiču.

Izuzev moštiju ktitora, u crkvi Svetih Apostola u Pećkoj patrijaršiji nalaze se i večna počivališta još dvojice arhiepiskopa, Joanikija Drugog i Save Drugog.

Arhiepiskop Nikodim zaslužan je za nastanak crkve, koja je posvećena Svetom Dimitriju i u kojoj se osim portreta ktitora, nalaze i portreti srpskog cara Dušana Silnog i sina mu, cara Uroša.

U svojoj zadužbini, crkvi Bogorodice Putevoditeljke, odnosno Odigitrije, koju je u okviru kompleksa Pećke patrijaršije podigao arhiepiskop Danilo Drugi, nalaze se i njegove mošti. Sama svetinja datira iz prvih decenija 14. veka, budući da postoje pretpostavke da je oko 1330. godine podignuta.

Četvrta svetinja u okviru kompleksa Pećke patrijaršije posvećena je Svetom Nikoli. Zasluge za gradnju pripisuju se takođe arhiepiskopu Danilu Drugom, kome se pripisuje i to što su ove svetinje povezane zajedničkom pripratom.

Iako su trojica srpskih arhiepiskopa zaslužni za nastanak svetinja, koje danas čine kompleks manastira Pećka patrijaršija, svega toga verovatno ne bi bilo da patrijarh Makarije Sokolović nije uspeo u tome da izdejstvuje dozvolu tadašnjeg sultana za obnovom srpske patrijaršije u Peći.

Od tada, pa do današnjih dana, Pećka patrijaršija i „njen patrijaršijski presto jeste istorijsko, aktuelno i večno sedište Srpske Pravoslavne Crkve“, kako je navedeno na sajtu beogradskog Hrama Svetog Save.

( Ona.rs )

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Povezane vesti

Ona.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.