Riznica ovog manastira bila najbogatija u Srba: Među tim zidinama je večno počivalište naših velikodostojnika

Kao retko koji srpski srednjevekovni manastir, Krušedol i dan danas čuva posmrtne ostatke mnogih znamenitih Srba i Srpkinja, koji su na različite načine ostavili trag u istoriji naše zemlje.

Smatra se i svojevrsnim mauzolejem jedne porodice, uzevši u obzir da su u njemu sačuvani zemni ostaci članova porodice Branković, koji su istorijski ostali upamćeni kao veliki dobrotvori i ljudi, koji su na različite načine vodili brigu o narodu toga doba.

Preporučujemo

Početkom 16. veka, ovaj fruškogorski manastir kao svoju zadužbinu podiže arhiepiskop po imenu Maksim. Zapravo je to bio Đorđe Branković, srpski despot, kako je bilo njegovo svetovno ime i prezime.

Upravo njegove i mošti njegovih roditelja, despotice Angeline i despota Stefana, ali i brata Jovana, čuvaju se u ovom manastiru. Iako oštećene od strane turskih osvajača, koji su u jednom trenutku i spalili ovu svetinju, one i danas predstavljaju značajne krušedolske relikvije.

Najbogatija riznica

Izuzev različitih predmeta značajne vrednosti, koji su pripadali članovima ktitorske porodice, u riznici manastira Krušedol čuvane su i mnoge druge dragocenosti.

Iako je ova fruškogorska svetinja bila i pljačkana, postoje određeni predmeti iz manastirske riznice, koji se i danas nalaze u Beogradu i to u Muzeju srpske pravoslavne crkve, navodi „Manastiri u Srbiji“.

Neposredno nakon završetka Drugog svetskog rata, 1946. godine su ti predmeti u Beograd preneti iz Zagreba, gde su prethodno čuvani.

„Srpski Panteon“

Pred sam kraj 19. veka ova svetinja na području Srpske Svete Gore, kako se neretko to područje zbog prisustva brojnih srednjevekovnih manastira naziva, biva proglašena za „Srpski Panteon“.

I to sa opravdanim razlogom.

Mnogi znameniti Srbi i Srpkinje, koji su u svoje vreme ostavili značajan trag, sahranjeni su baš u Krušedolu.

Zbog prisustva grobova mnogih mitropolita, patrijarha i jeromonaha Srpske pravoslavne crkve, ovaj manastir se može okarakterisati kao jedinstven.

Uz grobnicu patrijarha pećkog Arsenija Trećeg Čarnojevića i patrijarha Arsenija Četvrtog Jovanovića Šakabente, u Krušedolu je i večno počivalište mnogih mitropolita i jeromonaha, ali i dve, istorijski značajne ličnosti nekadašnje vladarske dinastije Obrenovića, kao i Stevana Šupljikca, koji je imao čin vojvode.

Prilikom sahrane supruge srpskog knjaza Miloša Obrenovića, Ljubice najpre je bilo održano opelo u Novom Sadu, a potom i u Sremskim Karlovcima. Nakon toga su njeni zemni ostaci dopremljeni u ovaj fruškogorski manastir, u kome je srpska kneginja i sahranjena. Godine 1857. njen sin, srpski knez Mihailo Obrenović podigao je majci spomenik, koji se nalazi na zapadnom zidu ove svetinje na Fruškoj Gori.

Posmrtni ostaci srpskog kneza Milana Obrenovića takođe su dopremljeni u ovaj fruškogorski manastir, u kome se i danas nalaze.

Bečki dvor bio je taj, koji je pokrenuo inicijativu da se u manastiru Krušedol podigne spomenik ovom vladaru. Mermerni spomenik nalazi se na zapadnom zidu, a prepoznatljiv je po trobojnom mermeru koji je dopremljen iz različitih delova sveta. Onaj u crnoj boji je iz Belgije. Onaj u beloj iz Istre, dok je mermer crvene boje dopremljen iz italijanskog grada Verone.

Iako je glavna crkva manastira Krušedol posvećena prazniku Blagoveštenja, praznik Prepodobne Majke Angeline, koja je bila i majka despota Maksima, slava je ove svetinje, koja čini deo Srpske Svete Gore.

Portreti na kojima su prikazani srpski knez Miloš Obrenović, zatim knez Mihailo, ali i kralj Aleksandar i njegova supruga, kraljica Draga, manji su deo onoga što se čuva u riznici ove svetinje. Tu su takođe i predmeti, koji su pripadali kralju Milanu Obrenoviću, poput radnog stola, kreveta i fotelje, koji datiraju s kraja 19. i početka prošloga veka.

Kao kuriozitet u vezi sa ovom fruškogorskom svetinjom ističe se trenutak kada je u njemu boravio i Laza Kostić, koji je upravo u Krušedolu pokušao da potraži spas za dušu ranjenu činjenicom da neće moći da oženi onu koju je voleo.

( Ona.rs / „Eparhija Sremska“ )