Svetinja koja nikada nije srušena do temelja krije dramatične događaje: Burne tajne manastira iz stene

Iako je danas manastir, koji se nalazi u blizini Novog Pazara najčešće pominjan kao mesto u kome se mogu lečiti zavisnici od narkotika, istorija manastira Crna Reka bogata je burnim i značajnim događajima.

Teritorijalno pripada ataru sela Ribarići i u istorijskom smislu je poznat kao srednjevekovna svetinja koja, za razliku od mnogih drugih, nijednom nije bila uništena do temelja. Istini za volju, bila je razarana i paljena tokom turske vladavine ovim prostorima, pa i zapustela. Ali nikada porušena, što je sudbina koja jeste zadesila mnoge srspske srednjevekovne manastire i crkve.

Preporučujemo

O tačnom vremenu nastanka manastira Crna Reka zvaničnih istorijskih podataka nema, ali ima pretpostavki i predanja. Kako o tome kada je izgrađen, tako i o tome ko je bio njegov ktitor.

Prvo pominjanje manastira

Prema očuvanom narodnom predanju, manastir Crna Reka izgrađen je u godinama koje su sledile Boju na Kosovu.

Što se istorijskih podataka tiče, njih nema, pa se sve zasniva na pretpostavkama i indicijama. U tom smislu, koplja se lome oko 13. i 14. veka, kao perioda gradnje ove svetinje.

No, bilo kako bilo, tek iz 1601. godine datira prvi zvanični podatak o ovoj svetinji. Pouzdano se zna da je u to doba u manastiru služio iguman jeromonah po imenu Đenadije, jer je u to doba izrađen i ikonostas u crkvi, koja je posvećena Svetim Arhanđelima Mihailu i Gavrilu.

Danas muški, manastir Crna Reka okarakterisan je kao nepokretno kulturno dobro, te se smatra spomenikom kulture od velikog značaja i pod zaštitom je nadležnih institucija.

Jedan od najznačajanijih događaja

Pored toga što je manastir Crna Reka u Srbiji poznat kao svetinja koja, tokom svoje duge istorije, nijednom nije bila do temelja porušena, specifičan je i po načinu gradnje, jer je uklesan u stenu.

Međutim, to nije sve zanimljivo što se vezuje za ovu svetinju.

U doba kada su turske snage odlučile da naude monasima iz manastira Studenica, oni spas pokušavaju da pronađu upravo u manastiru Crna Reka. Sem želje da spasu živu glavu, oni žele da spsasu i mnoge značajne relikvije koje su bile čuvane u toj srpskoj srednjevekovnoj svetinji. Između ostalih i mošti Stefana Prvovenčanog, prvog kralja iz dinastije Nemanjića.

Upravo taj događaj smatra se i jednim od najznačajnjih za istoriju Crne Reke, budući da su u narednih devet godina njegove mošti u ovoj svetinji i čuvane.

Kao jedan od najznačajijih događaja u novijoj istoriji pominje se onaj s početka minulog veka. U to doba se u manastiru Crna Reka nalazilo i zvanično sedište trojice konzula. Osim konzula tadašnje Kraljevine Srbije i Kraljevine Crne Gore, tada je u ovom manastiru boravio i ruski konzul, koji je u manastir pristigao iz Sremske Mitrovice.

(Ona.rs / „Hramsvetogsave.rs“ / „Manastiriusrbiji.com“ )